Przeskocz do treści

Kiedy ręka staje się szponiasta?

Dziś przyjemny temat z konkretnym kontekstem klinicznym. Zapamiętanie faktu, iż ręka szponiasta jest związana z uszkodzeniem nerwu łokciowego nie jest trudne. Schody zaczynają się, gdy pytam dlaczego? ... 😉

Zacznijmy od tego za co odpowiada nerw łokciowy (ulnar nerve/nervus ulnaris). Biegnie on przez całą długość kończyny górnej, więc skupmy się na jego funkcji ruchowej na poszczególnych odcinkach:

  • Ramię:
    • brak unerwienia ruchowego
  • Przedramię:
    • mięsień zginacz głęboki palców - 2 brzuśce po stronie przyśrodkowej, inaczej łokciowej (flexor digitorum profundus muscle/musculus flexor digitorum profundus) (Ryc.1)

      Ryc. 1
    • mięsień zginacz łokciowy nadgarstka (flexor carpi ulnaris muscle/musculus flexor carpi ulnaris) (Ryc. 2)

      Ryc. 2
  • Ręka:
    • wszystkie mięśnie kłębika  (hypothenar muscles/musculi hypothenar)       (Ryc. 3)

      Ryc. 3
    • wszystkie mięśnie międzykostne (interosseous muscles/musculi interossei) (Ryc. 4, 5)
      Ryc. 4 - Mięśnie międzykostne grzbietowe

      Ryc. 5 - Mięśnie międzykostne dłoniowe
    • mięśnie glistowate III i IV (lumbrical muscles/musculi lumbricales) (Ryc. 3)  -> a czemu nie I i IV na przykład? -> dlatego, że numery III i IV są najbliżej strony przyśrodkowej, inaczej łokciowej układając rękę w pozycji anatomicznej
    • niektóre mięśnie kłębu (thenar muscles/musculi thenar) (Ryc. 3):
      • mięsień przywodziciel kciuka (adductor pollicis muscle/musculus adductor pollicis)
      • mięsień zginacz krótki kciuka - głowa głęboka (flexor pollicis brevis muscle/ musculus flexor pollicis brevis)
        Skąd te mięśnie na kłębie, skoro to nerw od strony przyśrodkowej? Na samej dłoni gałąź głęboka "zakręca" w stronę boczną (Ryc. 6) i w związku z tym unerwia struktury w tej okolicy, również mięśnie międzykostne.

        Ryc. 6

Kolejnym krokiem będzie opanowanie czynności wymienionych mięśni. Znowu zrobimy to z podziałem na odcinki:

  • Przedramię:
    • zginacz głęboki palców - 2 brzuśce przyśrodkowe -> zginanie wszystkich stawów utworzonych prez paliczki III i IV
    • zginacz łokciowy nadgarstka - zginanie i przywodzenie ręki w stronę przyśrodkową (łokciową)
  • Ręka:
    • mięśnie międzykostne - dzielimy je na dłoniowe (palmar) i grzbietowe (dorsal), ich czynność możemy zapamiętać mnemotechnicznie PAD-DAB (Palmar ADuct - Dorsal ABduct). Mięśnie dłoniowe przywodzą palce, natomiast grzbietowe odwodzą
    • mięśnie glistowate - prostują palce w obu stawach międzypaliczkowych
    • mięśnie kłębu i kłębika - ich nazwy mówią nam wszystko o ich czynności

W tym momencie mógłbym już skończyć, bo ręka szponiasta to po prostu objaw patologii w czynności wyżej wymienionych mięśni. Obraz wygląda w ten sposób (Ryc. 7):

Ryc. 7 - Ręka szponiasta

Teraz wszystko układa się w logiczną całość. Zatem co widzimy i CZEMU tak jest:

  • przeprost w stawach śródręczno-paliczkowych (szczególnie palce III i IV) -> brak funkcji mięśnia zginacza głębokiego palców (2 brzuśców przyśrodkowych)
  • zgięcie w stawach międzypaliczkowych (szczególnie palce III i IV) -> brak funkcji mięśni glistowatych III i IV
  • zniesione przywodzenie i odwodzenie -> brak funkcji mięśni międzykostnych
  • kciuk ustawiony w odwiedzeniu -> brak funkcji przywodziciela kciuka
  • zapadnięcie się skóry kłębika -> zanik mięśni kłębika

Dodam, że do porażenia nerwu łokciowego dochodzi zwykle przy uszkodzeniu dalszej części kości ramiennej... Pytanie dlaczego? Odpowiedź pozostawiam Tobie Czytelniku. Proszę Cię podziel się nią w komentarzu 😉

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *